Wat kunnen we leren van dieren?

Bijgewerkt: aug 31



In het dierenrijk is er geen technologie, er is geen Instagram en dieren hebben geen spiegels. Dieren moeten het doen met wat ze hebben, namelijk hun omgeving en elkaar. Als je naar het apenrijk kijkt is de sociale structuur erg belangrijk en het valt op dat bij chimpansees de oudere vrouwen in de groep het meest begeerd worden in tegenstelling tot de jongere exemplaren. Ook al lijken wij erg op chimpansees, hierin verschillen wij mensen behoorlijk van ze. Wij zijn erg gefocust op jeugdigheid, mannen willen graag een jongere vrouw. En dat is volgens de boeken de reden dat vrouwen graag de tekenen des tijds zo lang mogelijk tegengaan of verhullen.


Primatoloog, Frans de Waal, schrijft in zijn boek 'Mama's laatste omhelzing' dat de aantrekking tot jeugdigheid bij de menselijke soort een evolutionaire logica heeft vanwege het feit dat mensen paartjes vormen en een stabiel gezin. Jongere vrouwen hebben een langere vruchtbare periode voor de boeg en zijn dus waardevoller voor het evolutionaire doel, namelijk het voortbestaan van de soort. De chimpansees doen niet aan langdurig partnerschap en daar is jeugdigheid dus geen evolutionair voordeel.


Stel dat wij mensen met onze technologische snufjes een toekomst creëren waarin jeugdigheid niet persé meer gepaard hoeft te gaan met vruchtbaarheid. Dat vrouwen niet persé interessanter zijn voor mannen als ze jonger zijn? Zouden vrouwen dan net als bij chimpansees interessanter worden naarmate ze ouder worden?



Waarom vinden chimpansees de oudere dames uit de groep eigenlijk interessanter om mee te paren? De oudere vrouwtjes hebben vaak meer macht, zou dat het zijn? Frans de Waal oppert dat mannelijke chimpansees wellicht de voorkeur geven aan een partner die al moeder is van gezonde kinderen. Dat zou evolutionair gezien handig zijn, want dan is de kans op gezonde nazaten groter.


Hoe dan ook, de oudere chimpansee dames blinken uit in kennis en inzicht van de sociale structuren binnen de groep. Ze leren de jongere vrouwtjes hoe de machtsverhoudingen liggen. Vrouwtjes maken geen ruzie om de rangorde, het is een kwestie van persoonlijkheid en leeftijd of een vrouwtje hogerop komt. 'Mama', het alfavrouwtje waar Frans de Waal over schrijft in zijn boek, was één van de oudste vrouwen in de groep en had opvallend veel macht. Zij kon veel invloed uitoefenen op groepsprocessen en belangrijke mannetjes hadden haar goedkeuring nodig om het groepsproces te kunnen beïnvloeden.


Even terug naar het mensenrijk. Worden wij als vrouwen binnen de Westerse cultuur gelukkiger van de eeuwige druk om er jeugdig uit te zien? Wellicht niet, maar de basis hiervoor ligt in onze biologie. En iets dat evolutionair gegroeid is, kun je er niet uithalen met het uitvinden van een slimme technologie die vruchtbaarheid en leeftijd van elkaar loskoppelt. Maar dit hoeft natuurlijk ook niet te betekenen dat je je laat leiden door de marketing en trends die je dicteren hoe je eruit dient te zien om begeerlijk te zijn. Deze verlenen namelijk geen evolutionair voordeel. Toch appelleren deze media wel aan een oer behoefte om aantrekkelijk gevonden te worden.


Is er misschien nog een wijsheid die we kunnen meenemen uit het dierenrijk om met dit spanningsveld om te gaan? Ik denk dat het mooi is om eens te kijken hoe sterk het effect van non-verbaal gedrag is. Hoe laat je aan iemand zien dat je hem of haar aardig vindt? Hoe geef je een ander ruimte om te zijn wie hij of zij is? Aangezien wij als mensen gemaakt zijn om langdurige relaties aan te gaan, is het zo veel belangrijk om te investeren in de mensen in onze directe nabijheid dan in onze uiterlijke vernislaag op onze technologische media zoals Instagram. Kijk maar eens hoe Mama dit doet in onderstaand filmpje:



Je zult je misschien afvragen op welke manier dit verhaal te rijmen valt met mijn werk als cosmetisch arts. Maar mijn werk gaat over mensen, niet over rimpels. Tijdens een consult kijk ik ook niet naar rimpels, maar ik luister naar het verhaal dat mensen mij vertellen en de vraag die zij hebben. Daarna kijk ik naar hun gezicht en pas ik de puzzel van hun vraag en hun uiterlijk in elkaar. De reden dat mensen komen is altijd het uiterlijk, maar heel vaak gaat het ook om uitstraling en de wens om goed voor zichzelf te zorgen. Wanneer ik daar een positieve draai aan kan geven is mijn werk geslaagd.



praktijk logo dokter marsha wichers.png